Jako Koalicja zgadzamy się z przedstawionym w projekcie programu „Cyfrowa Szkoła” całościowym podejściem do cyfryzacji polskich szkół. Jednak w przedłożonych do konsultacji dokumentach dostrzegamy braki i problemy, które mogą utrudnić realizację programu lub osłabić jego efekty. W naszej opinii dokumenty te nie wdrażają w pełni zasady otwartości, która w trakcie prac nad programem „Cyfrowa szkoła” została przyjęta jako zasada podstawowa.

KOED zwraca uwagę na 5 głównych obszarów łączących się z kształtem Cyfrowej Szkoły:

1) Otwarte zasady licencjonowania zasobów
Wszelkie zasoby edukacyjne tworzone w ramach programu powinny mieć charakter otwarty, przez co rozumiemy ich dostępność na jednej z wolnych licencji, zapewniających możliwość dowolnego wykorzystywania utworu lub bazy danych, do celów komercyjnych i niekomercyjnych, tworzenia i rozpowszechniania kopii utworu lub bazy danych, w całości lub we fragmentach, oraz wprowadzania zmian i rozpowszechniania utworów zależnych.Rekomendujemy w szczególności, w przypadku treści licencję Creative Commons Uznanie Autorstwa 3.0, a w przypadku oprogramowania, tworzone materiały winny być udostępniane na licencji z rodziny GPL v.2. Zasada pełnej otwartości powinna obowiązywać w odniesieniu do wszelkich zasobów edukacyjnych, których powstanie będzie finansowane z programu „Cyfrowa szkoła” oraz wymienionego jako część projektu programu systemowego „Scholaris”, a także w odniesieniu do e-podręczników.

2) Technologiczna dostępność zasobów
Należy wymagać od twórców zasobów edukacyjnych tworzenia ich w formatach zgodnych z otwartymi standardami, co przekłada się na zwiększenie dostępności, a w dalszej perspektywie na zwiększenie konkurencyjności tych rozwiązań. Należy również zagwarantować faktyczną dostępność wszelkich zasobów i/lub kodu, poprzez udostępnienie ich na platformie Scholaris lub analogicznym repozytorium.

3) Dostępność materiałów i technologii dla osób niepełnosprawnych
W celu zapewnienia dostępności dla osób niepełnosprawnych, materiały i technologie używane w ramach programu Cyfrowa Szkoła, winny spełniać wymagania WCAG2.0 na poziomie AA.

4) Rola i sposób modernizacji portalu Scholaris
niezbędna jest modernizacja nie tylko samego oprogramowania, ale również regulaminu portalu Scholaris. Zmodernizowany portal Scholaris winien też udostępniać API do przeszukiwania, zarządzania, pobierania i korzystania z udostępnianych w nim materiałów, umożliwiające maszynowy dostęp do tychże.

5) Funkcjonalność szkoły cyfrowej
sprzęt komputerowy w szkołach powinien mieć preinstalowane równolegle co najmniej dwa systemy operacyjne, w tym przynajmniej jeden oparty na wolnym i otwartym oprogramowaniu. Takie rozwiązanie przyczyni się do zwiększania kompetencji technicznych uczniów, a w dalszej perspektywie do zwiększenia ich konkurencyjności na rynku pracy.

Pełny tekst stanowiska dostępny w PDF i ODT.

2. Open Courseware, jedna z największych i najstarszych otwartych platform elearningowych otworzyła kolejny rodzaj kursów: OCW Scholar, które adresowane są specjalnie do osób uczących się indywidualnie. W odróżnieniu od tradycyjnych kursów opartych o wykłady wideo, OCW Scholar posiada odmienną strukturę i nie wymaga dostępu do dodatkowych materiałów takich jak podręcznik.

3. Po dwu letnim pilotażu stan Utah (USA) będzie wdrażał całościowy program wolnych podręczników dla uczniów klas 6-12 (ok 275 000 uczniów). Cześć podręczników będzie stworzona specjalnie dla tego stanu część będzie remiksami z działającego już programu CK-12.

4. Public Domain Review opublikowało przewodnik po tym jak szukać ciekawych materiałów z domeny publicznej. To nie tylko przegląd bibliotek cyfrowych i archiwów ale również trochę praktycznych i prawnych porad.

5.  Communia (organizacja zajmująca się kwestiami domeny publicznej w erze cyfrowej) opublikowała stanowisko w sprawie Open Data Strategy przygotowanej przez Komisję Europejską (o Strategii pisaliśmy na naszym blogu). Dotyczy ono przede wszystkim warunków ponownego wykorzystania informacji publicznej oraz zasobów domeny publicznej udostępnianych przez muzea, biblioteki i archiwa.

6. Protesty przeciw ACTA przestały być już tylko polską specjalnością. Do manifestacji dochodzi już w całej Europie, a USA najprawdopodobniej porozumienia nie ratyfikują. Nadal trwa tam jednak walka o skuteczne zatrzymanie SOPA i PIPA czyli legislacji, które miały wzmocnić ochronę własności intelektualnej i zaostrzyć walkę z piratami.

Stanowisko podpisały również Collegium Artium,  Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej, Fundacja Instytut Rozwoju Regionalnego, Fundacja Nowe Media, Fundacja Nowoczesna Polska, Stowarzyszenie EBIB, Stowarzyszenie Wikimedia Polska, Fundacja Wolnego i Otwartego Oprogramowania.

Zdaniem tych organizacji Polska nie powinna ratyfikować ACTA bez przeprowadzenia należytych konsultacji społecznych oraz wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących możliwego ograniczenia praw podstawowych obywateli lub innowacyjności oraz konkurencyjności podmiotów gospodarczych i organizacji pozarządowych.

1. Uważamy, że konsultacje społeczne przeprowadzone w sposób niepubliczny (w zamkniętym gronie 27 wybranych podmiotów w połowie 2010 roku) nie zapewniają odpowiedniej partycypacji obywateli w podjęciu decyzji o podpisaniu ACTA. Z uwagi na zmiany w samym porozumieniu, których dokonano po konsultacjach, oraz obawy wyrażane w tym roku przez organizacje społeczne uczestniczące w grupie „Dialog” (spośród których część jest członkami naszej Koalicji), niezbędne są ponowne konsultacje dokumentu.
2. Uważamy, że zarzuty wobec ACTA dotyczące potencjalnych zagrożeń dla praw podstawowych obywateli, są na tyle poważne, że wymagają rzetelnego, publicznego wyjaśnienia. Oczekujemy, że rząd przedstawi ekspertyzy, na których opiera swoją decyzję o gotowości podpisania ACTA i podda je konsultacjom społecznym.
3. Kontrowersje wokół ACTA oraz trwające obecnie protesty – na niespotykaną dotychczas skalę, jeśli chodzi o zagadnienia dotyczące własności intelektualnej oraz społeczeństwa cyfrowego – wskazują na konieczność szerszej debaty na temat realizowanego przez polskie państwo modelu regulacji własności intelektualnej, w tym systemu praw autorskich. Uważamy, że taka debata publiczna, zakończona sformułowaniem jasnej strategii rządowej dotyczącej regulacji własności intelektualnej, a może nawet podpisaniem „Paktu dla internetu”, jest niezbędna. Strategia pozwoliłaby uniknąć sytuacji takich jak obecna, w której kluczowe decyzje są podejmowane bez konsultacji ze społeczeństwem

Pełne stanowisko do pobrania w PDF i ODT

Zgadzamy się ze stanowiskiem naszej organizacji partnerskiej Centrum Cyfrowe Projekt: Polska:

Pozostajemy przeciwni podpisaniu przez Polskę ACTA i uważamy, że przy tylu zastrzeżeniach co do założeń i treści porozumienia, niezbędne jest najpierw ich rzetelne wyjaśnienie. Konsultacje społeczne są pierwszym krokiem do rozwiązania konfliktu w duchu idei otwartego rządu. Jednocześnie życzymy sobie i wszystkim szybkiego i pokojowego rozwiązania tej sytuacji.

Jednocześnie wyrażamy zdecydowany sprzeciw wobec wszelkich form wandalizmu i przemocy – w szczególności włamywania się na strony rządowe lub prywatne konta urzędników.Pragniemy też zaznaczyć, że kwestia ACTA dowodzi konieczności szerszej dyskusji o kwestiach dotyczących własności intelektualnej oraz dostępu i korzystani z treści w społeczeństwie cyfrowym. Celem takiej dyskusji powinno być określenie modeli zarządzania własnością intelektualną i obiegiem treści w sposób inny, niż poprzez coraz silniejsze egzekwowanie praw własności intelektualnej w ich obecnym kształcie.

2. Również w czwartek w Nowym Yorku odbywała się prezentacja edukacyjna Apple, podczas której pokazano trzy produkty dla edukacji iBooks2 (nową wersję sklepu z książkami i interaktywnymi podręcznikami), iBooks Author (aplikacja do tworzenia własnych interaktywnych podręczników) oraz iTunes U (aplikacja dla szkół i uczelni do zarządzania treściami edukacyjnymi oraz całymi kursami). Rozwiązania te opracowane zostały we współpracy z dużymi wydawcami i przynajmniej na razie nie oferują żadnej formy integracji z otwartymi zasobami edukacyjnymi, polecamy analizę tych produktów z perspektywy OZE oraz rynku podręczników na blogu Hack Education.

3. W piątek Fundacja Nowoczesna Polska zaprezentowała online swój najnowszy raport „Edukacja medialna. Raport otwarcia” Publikacja zbiera informacje o projektach edukacji medialnej spoza Polski oraz analizę stanu kompetencji medialnych, podstawy programowej i działań organizacji pozarządowych z zakresu edukacji medialnej w Polsce.

4. W najbliższą środę w sali kinowej zachęty odbędzie się premiera raportu „Obiegi kultury. Społeczna cyrkulacja treści”, o którym już pisaliśmy na stronie, tymczasem polecamy wczorajszy wywiad Miłady Jędrysiak z Alkiem Tarkowskim i Mirkiem Filiciakiem w świątecznym wydaniu Gazety Wyborczej.

5. Aleksandra Pezda w Gazecie pisze o nadchodzącym pilotażu programy Cyfrowa Szkoła, w ramach którego wybrane placówki mają otrzymać tablety lub laptopy dla uczniów. W projekcie pilotażu na razie nie ma mowy o zasobach edukacyjnych, z których mogli by korzystać uczniowie i nauczyciele.

6. Z informacji na liście dyskusyjnej Koalicji Otwartej Edukacji: Sąd Najwyższy w Stanach Zjednoczonych zadecydował, że wycofanie dzieł z Domeny Publicznej z powrotem pod ochronę prawa autorskiego jest zgodne z konstytucją. Wyrok może zagrozić ok. 3000 zasobom z Wikimedia Commons.

W panelu poza autorami wezmą udział red. Edwin Bendyk (Polityka, Ośrodek Badań nad Przyszłością Collegium Civitas),  Kinga Jakubowska (Legalna kultura), dr Wojciech Machała (Katedra Prawa Własności Intelektualnej i Dóbr Niematerialnych WPiA UW), Kamil Przełęcki (Agora) oraz dr Tomasz Rakowski (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW).

Czas: 25 stycznia, godz. 18:00

Miejsce: Zachęta Narodowa Galeria Sztuki, sala kinowa (wejście od ulicy Burschego)

prośba o RSVP na adres: dblachnicka@centrumcyfrowe.pl

Let’s CC wyświetla wyniki w podobny sposób do wyszukiwarki Google, z lewej strony oferując wybór rodzajów mediów które nas interesują, zaczynając od zdjęć. Podczas wyświetlania wyników możemy łatwo i szybko zmienić wyniki wg. licencji które nas interesują. Odznaczając obok pola wyszukiwania opcję „Find content to use commercialy” (do użytku komercyjnego) i/lub „Find content to modify, adopt and build upon” (do modyfikacji) będziemy otrzymywać odfiltrowywane wyniki nad którymi wyraźnie zaznaczone będą licencje na jakich dostępne są te materiały.

Po założeniu konta w serwisie mamy również możliwość dodawania poszczególnych wyników do ulubionych oraz tagowania poszczególnych zasobów co ułatwia ich ponowne wykorzystywanie.

2. Hiszpański rząd zatwierdził nową legislację, która umożliwi blokownie stron internetowych podejrzanych o handel pirackimi materiałami w ciągu dziesięciu dni od decyzji. Ma być to wykonywane  przez nowo powstałą instytucję odpowiedzialną za nadzór nad dostawcami usług internetowych. Podobne rozwiązanie planują wprowadzić Stany Zejdnoczone (SOPA), równocześnie próbując narzucać je innym krajom (Hiszpania, Wielka Brytania) pod groźbą umieszczenia ich na czarnej liście partnerów handlowych.

3. UNESCO opublikowało ciekawy dla Polski (z racji na podobne działania m.in. Koalicji Otwartej Edukacji) raport o Otwartych Zasobach Edukacyjnych w Brazylii. Książkę „Open Educational Resources in Brazil: State-of-the-Art, Challenges and Prospects for Development and Innovation” można pobrać ze strony UNESCO.

4. Deweloperzy Moziili, którzy w zeszłym roku zaprezentowali świetną wtyczkę do przeglądarek OpenAttribute ułatwiającą cytowanie i poprawne oznakowywanie materiałów ze stron wykorzystujących otwarte licencje zaprezentowali kolejną wyróżniającą wyniki wyszukiwania w google z otwartymi zasobami.

5. Mozilla ogłosiła wersję 2.0 swojej licencji na oprogramowanie. Nowa wersja jest krótsza i prościej napisana, choć dodaje kompatybilność z licencjami Apache i GPL.